De supermarkt is voor veel mensen in de westerse wereld de enige plaats waar ze hun boodschappen doen. Supermarkten zijn een fenomeen uit Amerika dat daar na de tweede wereldoorlog zijn intrede deed. De komst van de grote supermarkten heeft er op de meeste plaatsen voor gezorgd dat de lokale buurtwinkeltjes zijn verdwenen.


Supermarkten geven allerlei services en kortingen aan de klant in hun onderlinge strijd voor de portemonnee van de klant. Maar het hoofddoel van de supermarkt blijft toch altijd om de winst te maximaliseren. Dit doen ze door je aan zoveel mogelijk producten (keuzes) bloot te stellen, zonder dat je schreeuwend wegrent uit de supermarkt. Hierachter schuilt een hele wetenschap waar de meeste mensen zich niet van bewust zijn. De veelal manipulatieve psychologische methodes die door de marketing worden gebruikt om de verkopen te maximaliseren blijken te werken.


Zo hebben de meeste supermarkten een aantal dingen met elkaar gemeen. De schappen in de buurt van de ingang worden meestal gebruikt voor producten die mooi zijn of lekker ruiken. Denk aan bloemen, groente & fruit of vers gebakken brood. De vers afdelingen zoals groente en fruit, zuivel en vlees zorgen voor de meeste verkopen. Daarom kun je deze vaak achterin of langs een van de zijwanden in de winkel vinden, in ieder geval verspreid zodat je de gehele winkel moet doorlopen.


De rijen in de supermarkt worden hoofdzakelijk gebruikt voor de verkoop van voorverpakte lang houdbare producten van de voedingsmiddelenindustrie. Hierop wordt door de supermarkt meestal de grootste winst op gemaakt. De producten die je het meeste ziet verkopen het beste, dus de producten waar de supermarkt de meeste winst op maakt liggen op ooghoogte van volwassenen. Snoepjes liggen vaak wat lager zodat ze in het zicht van kleine kinderen liggen. Des te meer plaats in de rijen voor een merk, des te meer dat merk wordt verkocht. De huismerk producten liggen meestal rechts van de vergelijkbare A-merk producten. Mensen lezen van links naar rechts en dat zorgt ervoor dat de A-merken ook klanten trekken naar de huismerk producten. Er zijn meestal geen gaten in de rijen waardoor je kunt ontsnappen, als de rijen tenminste niet zo lang zijn dat de klanten gaan klagen. De supermarkt wil ervoor zorgen dat je alle producten ziet.


Als je naar de supermarkt gaat en je wilt met gezond eten thuiskomen, kun je het beste wegblijven uit de rijen van de supermarkt waar je alle lang houdbare producten vindt. Een manier om producten langer houdbaar te maken is om de gezonde instabiele omega-3 vetzuren te vervangen door de ontstekingsbevorderende omega-6 vetzuren waar wij in het Westen mede hierdoor, te veel van binnen krijgen. Ook kan men allerlei stofjes toevoegen of bepaalde voedingsstoffen verwijderen om de houdbaarheid te verlengen. Probeer daarom zoveel mogelijk je inkopen te doen bij de vers afdelingen in de supermarkt in plaats van in de rijen, vers voedsel met een beperkte houdbaarheid is in het algemeen gezonder. Een uitzondering hierop is de zuivelafdeling, die staat op vandaag vol met honderden soorten melk en yoghurt met smaakjes en ik weet niet wat. Deze producten zijn vaak overladen met suikers en andere ongezonde toevoegingen.


Producten waarvan suiker een van de hoofdingrediënten is kun je het beste beperken. Bewaar ze voor feestjes en partijen. De ingrediënten staan op de verpakking opgesomd in volgorde van de hoeveelheid die erin zit. Je zou kunnen zeggen dat als suiker bij de eerste drie ingrediënten staat dat het dan een hoofdingrediënt is. Maar zo gemakkelijk is het lezen van de ingrediëntenlijst niet meer. De voedingsmiddelenindustrie heeft zo’n 40 verschillende soorten suikers in gebruik met elk hun eigen benaming. Voorbeelden van verschillende namen voor suikers zijn: glucose, sucrose, dextrose, fructo-oligosaccharides, vruchtensapconcentraat, invertsuikerstroop en ga zo maar door. Het blijven allemaal net zoals natuurlijke suikers, gewoon suikers.


Het is verstandig om je aan te leren de ingrediëntenlijst op de verpakking van een product te lezen voordat je het in je winkelmandje doet. Als er op de ingrediëntenlijst allemaal ingrediënten bijstaan die je zelf niet gebruikt om te koken, of je moeder/oma of iemand anders die goed kan koken als je dat zelf nog niet goed kan. Ik zeg ‘nog’ omdat ik denk dat je door het lezen op deze website al een stap dichter bij het fornuis komt. Als je dus ingrediënten ziet met allerlei scheikundige namen kun je deze producten beter niet kopen.


Gezondheidsclaims kun je ook het beste vermijden. Dit klinkt misschien een beetje tegenstrijdig maar in het algemeen zijn het de door de voedingsmiddelenindustrie bewerkte producten die de meeste gezondheidsclaims dragen. Het kost een bedrijf veel geld om zo’n gezondheidsclaim op de verpakking te mogen zetten. Vaak zijn het alleen de reuzen in de industrie die hun claims kunnen ondersteunen met vaak onvolledig onderzoek. En een product wat is verpakt is meestal niet vers maar bewerkt en het blijkt vaak dat nou juist deze producten niet zo gezond voor je zijn.


Maar het beste kan je zoveel mogelijk weg blijven uit de supermarkt. Het kost je misschien wel iets meer tijd om al je boodschappen te doen, maar je wordt ten eerste niet blootgesteld aan alle verleidingen in de supermarkt, als je de boodschappen op de lokale markt of bij de boerderijwinkel doet, steun je je eigen lokale economie, en je zult niet met veel bewerkt voedsel thuiskomen.

Sorry, geen foto's van supermarkten

2019 Gezond eten met Ed   Alle rechten voorbehouden   Website, tekst & foto's door Ed